Türkiye’nin öncü havayolu şirketi Türk Hava Yolları (THY), uçuş personelinin maaş ve mesai hesaplama sistemini sil baştan değiştirmeye hazırlanıyor. Şirket içinde uzun süredir kulislerde konuşulan ve taslak detayları sızan yeni prosedürün, resmiyet kazanması halinde Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Doğrudan pilot ve kabin görevlilerini hedef alan bu kalıcı prosedür değişikliği, havacılık sektöründe ve THY personeli arasında büyük bir tartışma başlattı.
55 → 70 Saat
Yeni Temel Barem
40 Saat
Garanti Taban Saat
%10 – %20
İddia Edilen Gelir Kaybı
Ocak 2027
Beklenen Yürürlük
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek? (55 Saat Yerine 70 Saat Baremi)
Mevcut sistemde uçuş ekiplerinin birim saat ücreti ve garanti uçuş hakları 55 saatlik taban barem üzerinden hesaplanıyordu. Sızan yeni taslağa göre bu barem 70 saate çıkarılıyor. Sistemin ana mantığı; düşük uçuş sürelerinde verilen garanti ödemeleri kısıtlamak ve toplam hakedişi doğrudan fiilen uçulan sürelere bağlamak.
Yeni modelin öne çıkan hesaplama kriterleri şunlar:
0 – 40 Saat Arası
Ay içerisinde çok az saat uçan personele en az 40 saatlik taban garanti ödemesi yapılacak.
40 – 70 Saat Arası
Personel, fiilen uçtuğu süre kadar ücret alacak.
70 Saat Üzeri (Overtime / Fazla Mesai)
70 saati aşan uçuşlarda mesai katsayısı devreye girecek.
- 1,5x70–80 saat arası uçuşlar
- 2x80 saati aşan uçuşlar
Mevcut Model ve Yeni Model Karşılaştırması
| Parametre | Mevcut Model | Planlanan Yeni Model (Ocak 2027) |
|---|---|---|
| Temel Barem | 55 Saat | 70 Saat |
| Garanti Taban Saat | Daha yüksek taban koruması | 40 Saat |
| Fazla Mesai Başlangıcı | 55 saati aşan süreler | 70 saati aşan süreler |
| Etkilenecek Kitle | — | Sadece Kokpit ve Kabin Ekipleri |
Gelir Kaybı ve İzin Haklarında Kritik Riskler
Yeni hesaplama yönteminin özellikle aylık uçuş süresi 70 saatin altında kalan çalışanlar ile idari/ofis görevi de bulunan uçuş ekibini olumsuz etkileyeceği belirtiliyor.
Birim Saat Ücretinin Düşmesi
Barem 55 saatten 70 saate çekildiğinde, hesaplamaya esas birim saat ücretinin düşme ihtimali bulunuyor. Bu durum, 70 saati aştıktan sonra uygulanacak 1,5 ve 2 katsayılı fazla mesailerin de daha düşük bir birim değer üzerinden ödenmesi riskini doğuruyor.
Yüzde 10–20 Arası Gelir Düşüşü İddiası
Personel gruplarında yapılan simülasyonlara göre, aynı saatte uçmasına rağmen yeni sistemle birlikte çalışanların aylık toplam gelirlerinde %10 ile %20 arasında bir kayıp yaşanabileceği hesaplanıyor.
Yıllık İzin Dönemleri
Ay içerisinde 15 gün yıllık izin kullanan bir kabin memuru veya pilotun, ayın geri kalanında 70 saatlik eşiği yakalaması oldukça zorlaşacak. Bu da izin kullanılan aylarda maaşın belirgin şekilde düşmesine yol açabilecek.
Şirket İçi İtirazlar ve Onay Süreci
Söz konusu taslağın paylaşılmasıyla birlikte uçuş ekiplerinden THY yönetimine ilk itirazların iletildiği öğrenildi. Şirket yönetiminin resmi prosedürü yayımladıktan sonra, değişiklikleri onay/bilgilendirme mekanizması olarak çalışanlara e-posta yoluyla iletebileceği ifade ediliyor.
Şu an için THY tarafından yapılmış resmi ve bağlayıcı bir açıklama bulunmazken, kokpit ve kabin ekipleri sürecin TİS (Toplu İş Sözleşmesi) şartları çerçevesinde nasıl netleşeceğini yakından takip ediyor.
