Air France'a ait bir Airbus A350 ile American Airlines'a ait bir Airbus A321, 7 Kasım'da gece yarısından sonra Los Angeles Uluslararası Havalimanı (LAX)'ndan kalktıktan sonra birbirine tehlikeli derecede yaklaştı. İki uçak farklı pistlerden yaklaşık bir dakika arayla havalandı. Hava trafik kontrol telsiz kayıtlarına göre A350'nin erken yaptığı sol dönüş, uçağı A321'in rotasıyla kesişen bir yola soktu.

Hava trafik kontrolörleri iki mürettebata da acil talimatlar vererek uçaklar arasındaki güvenli mesafeyi yeniden sağladı. İki uçuş da varış noktalarına devam etti; yaralanma ya da hasar bildirilmedi.

AF28 · A350-900

Los Angeles → Papeete

AA1660 · A321

Los Angeles → Dallas/Fort Worth

~0,76 deniz mili

En Yakın Yatay Mesafe, Takip Verisi

~300–400 fit

Dikey Mesafe, Tahminler Farklı

Olay Nasıl Gelişti?

  • ~00:15Air France'ın AF28 seferi, SUMMR2 kalkış prosedürünü uygulamak üzere 24L pistinden kalktı.
  • ~1 dk sonraAmerican Airlines'ın AA1660 seferi 25R pistinden havalandı.
  • Erken dönüşBildirildiğine göre A350, kendisine verilen rotayı izlemek yerine erken bir sol dönüş yaparak tırmanmakta olan A321'e doğru ilerledi.
  • Kontrolör talimatlarıAir France'a derhal 270 derece istikametine dönmesi söylendi. American Airlines mürettebatına saat 12 yönünde, bir milden yakın mesafedeki bir uçak için trafik uyarısı verildi ve 2.000 fitte kalması istendi.
  • SonrasındaA350'nin kalkış rotasına dönmesi için DART noktasına yönelmesine izin verildi. AA1660'a da daha sonra 17.000 fite tırmanma izni verildi.

Kontrolör Olası Pilot Sapması Bildirdi

Güvenli mesafe yeniden sağlandıktan sonra kontrolör, Air France mürettebatına uçağın neden döndüğünü ve hangi kalkış prosedürünün verildiğini sordu. Mürettebat, SUMMR2 kalkışı için izin aldığını doğruladı.

Kontrolör ardından mürettebata olası bir pilot sapması bildirdi ve takip için bir telefon numarası verdi. ABD'de bu bildirim olayla ilgili bir incelemenin başladığı anlamına geliyor; tek başına bir kusur tespiti değil.

SID Nedir?

Standart Aletli Kalkış Prosedürü (SID), uçağın kalkıştan sonra izleyeceği rotayı; istikametleri, dönüş noktalarını ve irtifa kısıtlamalarını belirleyen yayımlanmış bir prosedür. LAX gibi birden fazla paralel pisti olan havalimanlarında bu prosedürler, kalkan uçaklar arasında güvenli mesafenin korunmasını sağlıyor.

Uçaklar Ne Kadar Yaklaştı?

İlk haberlerde yer alan uçuş takip verilerine göre uçaklar arasındaki yatay mesafe yaklaşık 0,76 deniz miline indi. Dikey mesafe tahminleri ise farklı: bir analizde yaklaşık 301 fit, diğer haberlerde yaklaşık 400 fit. Bu rakamların hiçbiri resmî bir soruşturmadan gelmiyor.

Yanıt Bekleyen Soru

A350'nin neden erken döndüğü henüz belli değil. Haberin hazırlandığı saatte ne Air France ne de havacılık yetkilileri bir açıklama yapmıştı. Olay, paralel pistlerin kullanıldığı yoğun havalimanlarında kalkış prosedürlerine uymanın ne kadar önemli olduğunu ve kısa bir sapmanın bile trafik çatışmasına yol açabileceğini gösteriyor.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Air France'a ait bir A350 ile American Airlines'a ait bir A321, farklı pistlerden kalktıktan kısa süre sonra tehlikeli derecede birbirine yaklaştı. Kontrolörler uçakları birbirinden uzaklaştırdı.

Papeete'ye giden Air France AF28 ve Dallas/Fort Worth'e giden American Airlines AA1660.

Takip verilerine göre yatayda yaklaşık 0,76 deniz mili, dikeyde yaklaşık 300 ila 400 fit. Bunlar resmî rakamlar değil.

Bu henüz bilinmiyor. A350'nin SUMMR2 prosedürünün öngördüğünden erken sola döndüğü bildirildi, ancak resmî bir açıklama yapılmadı.

Kontrolörler Air France'a derhal 270 derece istikametine dönmesini söyledi. American Airlines mürettebatını bir milden yakın trafiğe karşı uyardı ve tırmanışını 2.000 fitte durdurdu.

Hayır. Yaralanma ya da hasar bildirilmedi; iki uçuş da varış noktasına devam etti.

Kontrolörün, mürettebatın bir talimata uymamış olabileceğini düşündüğünde yaptığı bildirim. Mürettebata aranacak bir numara verilir ve inceleme başlar. Bu bir kusur tespiti değil.

LAX'teki bir Standart Aletli Kalkış Prosedürü. Uçağın kalkıştan sonra, başka dönüşler yapmadan önce izlemesi gereken rotayı belirliyor.

Air France 24L pistinden, American Airlines ise yaklaşık bir dakika sonra 25R pistinden kalktı.

Kontrolörün olası pilot sapması bildirmesi genellikle bir incelemeyle sonuçlanıyor. Erken dönüşün nedeni ise henüz belirlenmedi.